Kedilerde Hareket

Hareket
Tüm avcılar gibi kedinin hareket ederken hızlı, çevik ve sessiz olması gerekir. Dolayısıyla, iskelet gelişimi, kasları ve kol-bacak uzuvları bu amaca hizmet etmelidir.

Yürüme
Kedilerde Hareket-YürümeKedi yürüyüşü, harcanan efordan maksimum tasarruf ile minimum enerji sarfiyatını birleştirir. Yürüyüş şekli diyagonal olup ön ayakla atılan bir adım daima çaprazdaki arka ayak tarafından izlenir. Kedinin ağırlık merkezi kuyruğuna nazaran baş bölümüne daha yakındır dolayısıyla arka bacaklar ana itici kuvveti taşırken, ön uzuvlar vücudu destekler.

Koşma
Kedilerde Hareket-KoşmaKoşu bakımından kediler uzun mesafeden çok kısa mesafe koşucularıdır. Bacakları da kısa mesafeli hız patlamalarına uygun tasarlanmıştır. Bir kedi koştuğunda uzuvları sadece gerilip yere yerleşmez, havada tamamen açılır ve sonra kapanarak hızla aşağıya, geriye doğru toplanır.

Kedinin son derece esnek omurgası, vücudunun arka bölümünün ön ayakları yerdeyken bile ileri doğru hareket etmesine olanak verir. Ayaklarının yere temas sayısını arttırmak yerine, kediler gövdelerini gererek bir seferde aldıkları adım mesafesini uzatarak hızlanırlar. Hız arttıkça yere inerken sağ ve sol ayak arasındaki örtüşme azalır.

Yani bu her biri organ hareketi ”döngüsü” zamana göre sabit kalırken, döngüler arasındaki mesafe artar. Evcil kediler her bir döngüde kendi beden uzunluklarının üç katı mesafe kat ederler ki bu saatte yaklaşık 31 millik bir hızdır. Çita en hızlı kedigildir ve saatte 70 mil hız yapabilmesiyle ünlüdür.

Tırmanma
Kedilerde Hareket-TırmanmaKedinin güçlü sırt ve arka ayak kas yapısı yukarı doğru kolayca tırmanmasına imkân verir. Kıvrık, uzun pençeleriyle tutunacak bir yer ararken, ön ayaklarıyla ileri doğru hamle yapar. Tırmanma genellikle daha çabuk mesafe kat etmek için bir sıçrama hareketiyle başlar.

Bununla beraber kedi bir kere yukarı çıktıktan sonra aşağı dönüş için donanımlı değildir. Pençelerinin kıvrımı aşağı dönüş için ters yönde kalır ve kıç bölümündeki güçlü kaslarını vücut ağırlığını tutmak için inişte kullanamaz.

Kedilerin sık sık ağaçta mahsur kalmalarının nedeni budur. Kedi, pençeleriyle ağaca tutunarak vücutlarını arkaya doğru bırakıp, arka ayaklarını tersten, yavaşça hareket ettirerek ağaçtan inme denemeleri yapacaktır ki bu pek vakasız görünen bir uğraştır.

Sıçrama
Kedilerde Hareket-SıçramaSıçramaya gelince, güçlü sırt ve kıç kasları, kediye sıçrama gücü verir. Önce büzülerek yere çömelir, kalça kemiğine doğru yatar ve kalça, diz ve bilek eklemlerini büker. Bu eklemlerin çok kısıtlı yanal hareketliliği vardır ve sadece tek yönde güçlü bir itiş yapacak şekilde tasarlanmışlardır. Kaslar kasıldığında kalça, diz ve bilek eklemleri hızlıca açılır ve vücudu keskin bir şekilde öne iter.

Kedilerde Ayaklar
”Plantigrade” (tüm ayak yüzeyi üzerinde yürüyen) ayak yapısına sahip bazı etobur hayvanların aksine kediler ”digitigrade” (parmaklar üzerinde yürüyen) ayaklara sahiptir. Plantigrade hayvanlarda vücut ağırlığı zemin üzerine düz bir şekilde yerleşen (insanlardaki parmak ve el kemiklerine benzer şekilde) biz dizi kemik tarafından taşınır. Digitigrade kedi ise parmaklarının uçlarında yürür. Bu tasarım koşu için mükemmel bir tasarımdır ve atletlerin depara kalktıklarında parmaklarının üzerinde yükselmelerine benzetilebilir.

Kedi ayağı sık sık yüksek hızlarda hareketin ve yüksek bir yerden zemine inmenin yarattığı şoka maruz kalır. Buna dayanması için kemikler yumuşak bir dokuyla sıkıca birbirine bağlanmıştır ve bilek kemikleri yanal harekete imkân vermeyecek şekilde dizilmiştir. Evcil kedi ayağının yastık bölümleri, yoğun bir bağ dokusunu örten bir tür deri oluşumudur ki normal deriden daha sert bir yapıdadır. Bu sert yastıkların üç adet fonksiyonu vardır: Şok emici olarak görev yaparlar, ayak parmağı kemiklerini birbirine bağlarlar ve frenlemeye yardımcı olurlar.

Yüksek hızlarda koşarken tüm kediler keskin dönüşler yaparlar ve bu manevra kabilietinin en mükemmel sahibi şüphesiz çitalardır. Bu hayvan, araba tekerledğindeki tırtıllar gibi ayak yastıklarında boyuna çizgiler olmasının avantajına sahiptir. Evcil kediler dahil diğer kediler ise bu tip çizgileri olmadığı için ”kabak lastikler” üzerinde koşarlar.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.